Trener BiznesuNarzędzia oceny przyrostu wiedzy

Narzędzia oceny przyrostu wiedzy


Dodano 4 styczeń 2010

Autor:

Portret użytkownika Wojciech Podsiadły
Wojciech Podsiadły

Jednym z podstawowych celów szkoleń jest przyswojenie przez uczestników wiedzy z danego obszaru. W jaki sposób badać, czego dowiedzieli się pracownicy wysłani na szkolenie?

 

W zależności od charakteru przyswajanej wiedzy oraz ilości czasu, którą chce się poświęcić na badanie postępów, można to robić na kilka różnych sposobów:

 

Metody badania wiedzy

Pytania otwarte

Pytania otwarte wymagają dużo czasu, interpretacja odpowiedzi nie jest jednoznaczna, oprócz wiedzy badają umiejętność przeprowadzenia logicznego wywodu. Nie są więc efektywnym narzędziem badania przyrostu wiedzy.

Testy krótkich odpowiedzi

W istocie są to pytania otwarte przekształcone tak, by zawężać zakres potencjalnych odpowiedzi. Tworzy je się rozpoczynając polecenie od czasowników takich jak: podaj, oblicz, opisz, wymień, określ, nazwij...

Choć bardziej efektywna niż pytania otwarte, i ta metoda ma pewne ograniczenia  :

  • Odpowiedzi mogą być zróżnicowane, a mimo to poprawne
  • Klucz oceny może być niewystarczająco szczegółowy lub niepełny
  • Decyzja o poprawności danej odpowiedzi może wymagać wiedzy eksperckiej i być subiektywna

Testy uzupełnień

W teśie uzupełnień należy uzupełnić brakujące w tekście słowa lub wybrać jeden z podanych terminów. Ten sposób ma szereg zalet:

  • Jednoznacznie można ocenić poprawność odpowiedzi
  • Wypełnienie testu nie jest czasochłonne
  • Test nie testuje umiejętności literackich badanego

Niestety, przygotowanie odpowiednich pytań, szczególnie kiedy chce się badać bardziej złożone aspekty wiedzy, wymaga dużej pomysłowości.

Testy wyboru

Poszczególne pytania testu wyboru składają się z pytania/ stwierdzenia i czterech-pięciu odpowiedzi/ zakończeń stwierdzenia. Żadne z pytań nie powinno sugerować odpowiedzi na inne pytanie.

Pytania powinny być

  • Zrozumiałe i krótkie
  • Nie powinny zawierać przeczeń
  • Nie powinny sugerować odpowiedzi przez użycie kluczowych słów

Odpowiedzi błędne powinny być:

  • Sensowne
  • Niepoprawne
  • Ułożone losowo

W związku z tą metodą istnieje ryzyko, że badani będą dochodzić do poprawnej odpowiedzi metodą eliminacji , co jest równoważne z nieumiejętnością udzielenia poprawnej odpowiedzi w sytuacji braku alternatyw.  Ponadto, wymyślenie wielu sensownych, błędnych odpowiedzi może nastręczać problemów.

Pytania typu prawda - fałsz

Problem ten nie istnieje w wypadku stwierdzeń, których poprawność muszą ocenić badani. Niestety, metodą tą sprawdzać można tylko podstawowe informacje. Ponadto, podobnie jak w wypadku testów wyboru, istnieje ryzyko zgadywania poprawnej odpowiedzi. Można zminimalizować związane z nim błędy pomiaru prosząc badanych o omijanie pytań, na które odpowiedzi nie są pewni lub przekształcając dane liczbowe w następujący sposób (Bramley, 2007. s.97):

Wynik prawdziwy = liczba poprawnych odpowiedzi - liczba odpowiedzi niepoprawnych

Wybór metody jest ważny. Różnią się one czasem potrzebnym na ich przeprowadzenie, kosztami, możliwościami przekształcenia odpowiedzi na dane liczbowe i zakresem możliwych do zbadania zagadnień. Kiedy jednak uda się dobrać metodę adekwatną do zdobytej przez uczestników szkolenia wiedzy i przekształcić wyniki na dane ilościowe, można pokusić się o zbadanie związanego ze szkoleniem przyrostu wiedzy uczestników.

Wskaźnik przyrostu wiedzy

Przy założeniu, że szkolenie jest sposobem niwelowania różnic między obecnym a pożądanym stanem wiedzy, można zbadać przyrost wiedzy stosując następujące obliczenia (Bramley, 2007. s.98):

Wskaźnik przyrostu wiedzy = (wynik testu po szkoleniu - wynik testu przed szkoleniem):
                                         (wyniki możliwe do osiągnięcia - wynik testu przed szkoleniem)

 Oczywiście stosowanie tego wzoru wymaga badania wiedzy przed i po szkoleniu.

Ocena stosowania wiedzy w praktyce

By sprawdzić, czy uczestnicy szkolenia stosują zdobytą wiedzę w praktyce, warto stworzyć kwestionariusz, w którym respondenci ocenialiby przydatność, częstotliwość używania i trudności związane z wdrażaniem wiedzy zdobytej na szkoleniu.

Podsumowanie

Wybór adekwatnych metod oceny przyrostu wiedzy może mieć wiele uwarunkowań. Metody niosą ze sobą zróżnicowane koszty i dają określony zakres danych. Decydując się na sprawdzanie, czego nauczyli się na szkoleniu pracownicy, warto brać pod uwagę zarówno te uwarunkowania, jak i charakter odbytego szkolenia.

 


Opracowno na podst. Bramley, P. (2007) Ocena efektywności szkoleń. Kraków: Wolter Kluwer bussiness

 

 

 

W segregatorze

Spodobał Ci się ten artykuł ? Przeczytaj także...

Poinformuj znajomego

Trener BIZNESU jest udostępniony w trybie do odczytu. Zablokowano możliwość dodawania i edycji treści z powodu aktualizacji.